Acil Doğum

20 hafta üzeri gebeliği olan ve acil servise aktif kasılma şikayeti ile gelen her gebe kadın;
Servikal dilatasyon,
Annenin vital bulguları ve fetal kalp sesleri bakımından kontrol edilmelidir.

Aktif kanamada gebelerde pelvik muayeneden önce plasenta previa ekarte edilmelidir (USG).
Kanama ile beraber kaya gibi sert uterus saptanırsa ablasyo plasenta ekarte edilmelidir.

Membran rüptürü şüphesi var ve doğum gerçekleşmiyorsa hasta steril spekulum ile muayene edilmelidir.
Membran rüptürü; Nitrazin testi (amniyotik sıvı nitrazin kağınını koyu mavi, vajinal sıvı sarı renge çevirir.)

Doğum sancısı çeken bir hastayı taşıyan ve acil serviste değerlendirecek ekipler maternal ve neonatal komplikasyonlar için gerekli olabilecek medikal “malzeme, ilaca ve beceriye” sahip olmalıdır.
“Acil doğum çantası hazırlanmalı”
Acil Tıp Sistemi çalışanları gebe hastanın değerlendirilmesini, potansiyel yenidoğan resusitasyonunu bilmeli,
Acil doğum sırasında gerekli olabilecek ilaçları ve endikasyonları bilmelidir.

Acil Doğum Çantası Malzemeleri:

1 x Steril Lateks Muayene Eldiveni
1 x Steril cerrahi makas
1 x Bistüri No:20
1 x Kumaş kağıt örtü
1 x Battaniye
4 x Tek kullanımlık havlu
6 x Gazlı ped kapama
1 x Enjektör
2 x Umbilikal kordon klempi
2 x Alkol hazırlama pedi
2 x Obstetrik Towelettes
1 x Plastik torba (Plasenta için)
2 x Bağ veya göbek klempi

d1

d2

Gebe Hastanın AS’te Değerlendirilmesi:
20. gebelik haftasının üzerinde acil servise başvuran, aktif doğum eylemi şüphesi olan her hasta dikkatli değerlendirilmeli;
Medikal ve obstetrik öykü alınmalı,
Maternal vital bulgular, fetal kalp sesi,
Fizik muayene

d3

Obstetrik ve Medikal Öykü:
Parite
Muhtemel doğum tarihi
Naegle kuralı
Ultsonografi
Fundus yüksekliği
Medikal öykü
Allerji,
İlaç kullanımı
Alkol ve madde bağımlılığı,
Prenatal bakım…

Vitaller:
Aktif doğum eylemi şüphesi olan her hasta monitörize edilmelidir.
Özellikle Kan Basıncı (preeklamsi/eklamsi)
Fetal kalp hızı izlenmelidir.
120-160 atım/dk,
<120 atım/dk; fetal distres göstergesidir.

FM:
Muayene için en uygun pozisyon litotomi pozisyonudur. Muayene bitiminde hasta mutlaka sol yan pozisyona getirilmelidir.
Vajinal kanaması olan hastalarda steril spekulum muayenesi ve bimanuel muayeneden önce plasenta previayı dışlamak için mutlaka ultrasonografik muayene yapılmalıdır.
Vajinal muayene sırasında lumbrikan kullanılmamalıdır(yalancı pozitif nitrazin testine yol açabilir) .

Spontan (Erken) Membran Rüptürü:
Eğer spontan membran rüptürü (EMR) şüphemiz varsa bimanuel digital muayeneden kaçınmalı ve sadece steril spekulum muayenesi yapmalıyız.
Steril spekulum muayenesi sırasında EMR’nü 3 testle doğrulayabiliriz.
Vajina içerisinde amniyotik sıvı göllenmesinin gözlenmesi
Pozitif nitrazin testi
Mikroskobik incelemede eğreltiotu (ferning) belirtisi.
Ayrıca spekulummuayenesi ile serviks açıklığının değerlendirilmesi ve servikal kültür elde edilmesi de diğer avantajlarıdır.

d4

d5

Abdominal Muayene; fundus yüksekliğinin ve fusdusta hassasiyetin değerlendirilmesi için yapılır.
Serviks Muayenesi;
Silinme
Dilatasyon
Fetusun pelvis içindeki pozisyonunu

d6

d7

d8

Digital Muayene:
Kranial sütürlerin palpeedilmesi verteks presentasyonunu doğrular.
El ve ayak gibi minör parçaların palpasyonu malprezentasyon düşündürür.
Mekonyum palpe edilmesi, 1cm genişlikteki orifisin palpasyonu makat geliş düşündürür.

Membran Rüptürü
Hem doğuma çok yakın olunması hem de infeksiyon ve kord prolapsusu gibi olası komplikasyonları nedeniyle membran rüptürünü anlamak önemlidir.
Hasta öyküsü önemlidir.
İnfeksiyon bulguları aranmalı…
Nitrazine testi ve ferningtesti ile doğrulama

Prematür Membran Rüptürü
Amniyon ve koriyonun doğum başlamadan en az bir saat önce rüptüre olmasıdır.
İnfeksiyon, travma, multiplgestasyon, fetal anomaliler, abrupsiyo plasenta ve plesenta previa’ya neden olabilir.
34. hastadan önce konservatif yaklaşmak önerilir. Hastanın transportu gerekliyse ve fetal AC maturasyonuiçin steroid kullanılacak ve doğumun geciktirilmesi gerekiyorsa “tokolitik” kullanmak gereklidir.

Fetal Distres:
Kontraksiyon sırasında, 30 saniyeden uzun süren, fetal kalp hızında azalma olarak tanımlanır. 5 dakikadan uzun süren bradikardi acil sezeryan endikasyonudur.
Aktif doğum eyleminin herhangi bir döneminde olabilir; bu nedenle çalışırken fetal sağlığın sık kontrol edilmesi önemlidir.
Sürekli fetal monitörizasyon yapamamak acil servisler için önemli bir sıkıntıdır.
Hastanın yüz maskesi ile oksijenize edilmesi
Fetal kalp hızı başlangıç değerine dönene kadar hastanın sırasıyla sol yan, sağ yan ve diz göğüs pozisyonuna yatırılması
Fetal skalp stimulasyonu
Terbutalin

Doğumun Aşamaları:
Düzenli uterin kontraksiyonlarile başlar, servikal dilatasyonun tamamlanması ile sonlanır.
Servikal dilatasyonun tamamlanması ile başlar, doğum ile sonlanır.
Son aşama doğum ile plasentanın doğumu arasındaki süredir.

AS’te Doğum:
Hastanın başlangıç değerlendirilmesinin ardından servikal dilatasyon ve silinme tamsa veya tama yakın bir multiparise transport kararı gözden geçirilmeli, imkan varsa kadın doğum uzmanının acil servise gelmesi sağlanmalıdır.
Doğum için en uygun pozisyon dorsal litotomi pozisyonudur.
Eğer zaman kalırsa perine bol su, sabun ve povidone iodine ile temizlenmeli.

Normal doğum sırasında fetusun inişi ve doğum altı basamakta gerçekleşir;

Angajman,
Fleksiyon,
İniş,
İnternal rotasyon,
Ekstansiyon,
Eksternal rotasyon

Resim için lütfen tıklayınız (Sağlık personeline yöneliktir)

d9

Plasentanın Doğumu:
İnfantın doğumu ve kordonun klemplenmesinden 15-30 dakika sonra doğar.
Kordonda kopma ve uterus inversiyonuna karşı hafif traksiyonla kendiliğinden ayrılmasına izin verilmelidir.
Plasentanın doğumunun ardından uterusa hafifçe masaj yapılarak kontraksiyonların devamı sağlanmaya çalışılır.
Aynı amaçla oksitosin de kullanılır (10-20 IV ünite 1 LT %0,9 SF içinde 250 mL/saat)

Makat Geliş;
Bebeğin kalçası veya alt ekstremiteleri presente olabilir.
Normal doğuma oranla 3-4 kat fazla fetal mortaliteyle sonuçlanır.
Kordon sarkması ve başın sıkışması sonucu meydana gelen travma ve anoksi en önemli sorunlardır.
Baş gelişte görece büyük olan baş kanalı dilate edip doğumun kalan kısmını kolaylaştırırken burada başın sıkışma riski vardır.
Anne başı aşağıda kalça yukarıda olacak şekilde yatırılır.
En önemli nokta presente olan kısmın spontan doğmasına izin vermek ve asla bebeğe traksiyon uygulamamaktır.

Kordon Sarkması;
Bimanuel muayene sırasında pulsatil kordonun palpe edilmesi tanı için yeterlidir.
Hekim elini vajende tutarak presente olan fetal parçanın kordona bası yapmasını engellemeye çalışmalıdır.
Asla prolobe olan parça redukte edilmeye çalışılmamalı ve dışarıda bir kordon parçası varsa nemli, ılık, steril örtülerle sarılarak kordonun ısısı muhafaza edilmeye çalışılmalıdır.

Omuz distozisi;
Başın doğumundan sonra omuzların S.Pubisler arasında sıkışmasıdır.
Aşırı traksiyon ile brakiyal pleksus hasarı ve fetal hipoksi nedeni olabilir.
Turtle sign
Anneye aşırı litotomi pozisyonu verilir, bacaklar karın üzerine katlanır (McRobert)
Geniş epizyotomi
Suprapubik bası
Wood Manevrası (corcscrew)

Omuz distosisinde turtle (kablumbağa) bulgusu
Fetusun başı anterior omuz tarafından annenin pubik kemiğinin arkasına takıldığından retrakte olur. Bu görüntü başını kabuğu içine gömen kaplumbağaya benzetilir

e1

Mekonyum aspirasyonu;
Yeşil, kahverengi amniyotik sıvı fekal içeriğin amniyon sıvısına karıştığını ve mekonyum aspirasyonu olabileceğini akla getirmelidir.
Doğum sırasında fetal distres olması bunu destekler.
Önemli olan nokta bebeğin nefes alması için stimülasyon vermeden önce mutlaka aspire edilmesi gerektiğidir.

Doğum Sonrası Bakım:
Doğum saati kayıt edilir.
Steril padile vajinal açıklık kapatılır.
Vajinal kanama varsa;
Uterus masajı,
Şok ile mücadele

Yenidoğanın Bakımı:
Bebek kurulanır, silinir, ısıtılır ve örtülür.
Tekrar aspire edilir.
Bir aksilik yoksa en kısa sürede annesine verilmelidir.

e2


Kaynak: Acil Doğum sunumu, Dr.İsa KILIÇASLAN – 2010

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s