Ne zaman tüm vücut BT?

  • 16 yaştan büyük künt major travma ve şüpheli çoklu yaralanmaları olan kişilerde
  • 16 yaş üstü ekstremite yaralanmalarında klinik bulguları ve scanogramı kullan
  • 16 yaş altı hastalarda ise tüm vücut tomografi rutin kullanılmamalı ve klinik bulgulara göre bölge seçilmeli

Havayolu yönetimi:

  • Kendi havayolunu ve ya ventilasyonunu koruyamayan hastaya uygun ilaç seçimi ile hızlı seri entübasyon uygulanır.
  • RSI başarısız olursa basit havayolu manevraları, supraglottik ekipmanlar, cerrahi havayolu ya da fiberoptik yaklaşımlar kullanılabilir.

Göğüs travması:

  • Tansiyon pnömotoraks olan hastalarda ciddi solunum sıkıntısı ve ya hemodinamik unstabilite varsa görüntüleme öncesi dekompresyon yapın.
  • Hastanede dekompresyon için torakostomi (göğüs tüpü uygulama) kullanın.
  • 16 yaş altı hastalar için göğüs travmasında ilk önce X-Ray ve USG kullanılmalı rutin olarak Tomografi çekilmemelidir.
  • 16 yaş ve üstü hastalar içinse X-Ray ve USG hızlı bir değerlendirme için kullanılır.
  • Göğüs travması olduğu kabul edilen 16 yaş ve üstü hastalar hemodinami stabil ciddi solunum yetmezliği yoksa tomografi düşünülmelidir.

Hemoraji:

  • Kanamayı durdurmak için doğrudan baskı ve basit pansuman.
  • Ekstremite travmalı hastalarda doğrudan bası yetersiz kalıyorsa turnike uygulanabilir.
  • Periferal intravenöz yolları kullan.
  • Periferal yol sağlanamamışsa santral yol sağlanana kadar intraosseöz yolu kullan.
  • Kanama kontrolü sağlanana kadar kısıtlı sıvı desteği yaklaşımı kullanılmalı.

Hastanın hem hemorajik şoku hem travmatik beyin hasarı varsa:

  • Hemorajik şok ön plandaysa hastaya kısıtlı sıvı replasmanı uygulanmalı.
  • Travmatik beyin hasarı ön plandaysa serebral perfüzyonu sağlayacak sıvı sağlanacak şekilde kısıtlı sıvı replasmanı.

Hemoraji:

  • Aktif kanamalı hastalarda kristalloidler kullanılmamalı
  • 16 yaş altı çocuklarda kiloya göre hesaplanan sıvı
  • 16 yaş ve üstü insanlarda sıvı kaybı
  • 1 ünite eritrosit süspansiyonu / 1 adet plazma şeklinde tamamlanmalı
  • Her hastanenin kendine ait major kanama protokolleri olmalı
  • Hastanın hemodinamik durumu ve yapılan sıvı resüsitasyonuna yanıtı fizyolojik ölçütlerle ölçülmeli
  • Major travmalı aktif ve ya şüpheli aktif kanaması olan hastalarda kısa sürede traneksamik asit uygulanmalı
  • Hiperfibrinoliz bulgusu olmadıkça traneksamik asit travma sonrası ilk 3 saatte uygulanmalı
  • Tanısal kısıtlılığı olan Direk grafiler ve FAST USG hemodinamik anstabilitesi olan hastalarda minimal uygulanacak görüntüleme yöntemleridir
  • Hemodinamisi stabil hasta mutlaka tomografi ile değerlendirilmesi
  • Tomografiye gidebilecek hastalarda FAST ve diğer yöntemler kullanılmamalı
  • FAST Tomografi ihtiyacını belirlemede kullanılmaz
  • FAST in negatif olması intraperitoneal ve retroperitoneal kanamayı dışlamaz
  • Antikoagülan kullanan hastalarda major kanama varsa bu durum hemen düzeltilmelidir
  • Vitamin K antagonisti kullananlarda etkileri geri dödürmek için taze donmuş plazma kullanılmaz
  • 16 yaş altı mutlaka hematoloji konsültasyonu yapılmalı
  • 16 yaş ve üstü için protrombin kompleks konsantrasyonları kullanılmalıdır
  • Sıvı resüstasyonuna yanıt vermeyen hastalarda kanamayı durdurmak için cerrahi kontrol kullanılmalı
  • Sıvı resüstasyonuna yanıt veren hemodinamisi anstabil hasta cerrahiye alınmalı
  • Hemodinamisi stabil hastada cerrahi endikasyonu varsa cerrahi uygulanmalı
  • Uygun durumlarda girişimsel radyolojik uygulamalar kullanılabilir.

Ağrı ve ısı yönetimi:

  • Major travması olan hastalarda ağrı kontrolü için seçilecek birinci ajan intravenöz morfindir ve uygun dozlama yapılmalıdır
  • İntravenöz yol sağlanamamışsa nazal diamorfin ve ketamin kullanılbilir
  • İkinci ajan analjezik dozlarda ketamin
  • Major travmalı tüm hastalarda ısı kaybı olabildiğince önlenmelidir.

Belgeleme:

  • Hastanın minimal (<C>ABCDE) kayıtları tutulmalı
  • Catastrophic haemorrhage (Ciddi Kanama)
  • Airway with spinal protection (Havayolu ve Spinal Koruma)
  • Breathing (Solunum)
  • Circulation (Dolaşım)
  • Disability (neurological) (Nörolojik Yanıt)
  • Exposure and environment (Giysileri Çıkarma)

Kaynak: Dr.Gökhan İŞAT’ın ilgili sunumu

 

Reklamlar