Omurga ve Spinal Kord Travmalarına Ait Bazı Notlar

  • %42’si motorlu araç kazalarında, %27’si düşme sonucu ve %15’i ise darp sonucu görülür.

  1. Anterior kolon: Vertebral cismin anterior duvarı, anterior anulus fibrozus, anterior longitudianl ligaman
  2. Orta kolon: Vertebral cismin posterioru, posterior anulus fibrozus ve posterior longitudinal ligaman
  3. Posterior kolon: Posterior vertebral ark’ın kemşk kompleksi ve posterior ligemantöz kompleks.


  • Vertebral kolonun stabil olmadığını düşünmek için, ≥2 kolonun hasarlı olması gerekir.
  • C3 ve C7’deki >%25 çökme: Anstabil
  • Torasik ve Lomber vertebralarda ise >%50 çökme: Anstabil.

  • Kortikospinal yolak: Medullada çapraz yapar.
    • Hasarında: Üst motor nörondur. Aynı tarafta motor kuvvet kaybı, spastisite, DTR artışı ve babinski pozitifliği
  • Spinotalamik yolak:
    • Hasarında: Karşı tarafta ağrı ve ısı duyularında kayıp
  • Posterior kolon:
    • Hasarında: Aynı tarafta vibrasyon ve derin duyu kaybı.

  1. SPİNAL ŞOK: Tam veya tam olmayan kesi sonrasında refleks aktivitenin azaldığı veya kaybolduğu geçici evredir. Günler-haftalar sürebilir.
  2. NÖROJENİK ŞOK: Sempatik tonusun kaybına bağlı olarak hipoTA ve rölatif bradikardi.
    • Ancak hipoTA olan hastada aksi ispat edilene dek hipovolemik şok düşünülmelidir.
    • Nörojenik şokta ekstremiteler sıcak ve pembe renklidir, idrar çıkışı yeterlidir.

FLEKSİYON:

  • Anterior subluksasyon
    • Hiperfleksiyon burkulması
    • Stabil
  • Bilateral inter-fasetal dislokasyon
    • ANSTABİL
  • Basit kompresyon fx
    • Genelde stabil
  • Spinöz proçes fx
    • Clay-shoveler fx
    • Stabil
  • Fleksiyon tear-drop fx
    • Anstabil

FLEKSİYON-ROTASYON:

  • Unilateral inter-fasetal dislokasyon
    • Stabil

KOLON FX:

  • Lateral bölge fx
    • ANSTABİL olabilir

VERTİKAL KOMPRESYON:

  • Jefferson atlas patlamalı fx
    • Potansiyel olarak ANSTABİL
  • Patlama (burst) fx
    • Aksiyel yüklenme
    • ANSTABİL

HİPEREKSTANSİYON:

  • Hiperekstansiyon dislokasyonu
    • ANSTABİL
  • Atlas’ın anterior ark’ının parçalaı fx
    • Stabil
  • Ekstansiyon tear-drop fx
    • ANSTABİL
  • Atlas’ın posterior ark’ının fx
    • Stabil
  • Laminar fx
    • Çoğunlukla stabil
  • Travmatik spondilo-listezis
    • Asılmış adam fx
    • ANSTABİL

LATERAL FLEKSİYON:

  • Uncinat proçes fx
    • Genelde stabil

YAYGIN / ANLAŞILAMAMIŞ MEKANİZMALARLA YARALANMALAR:

  • Oksipital kondil fx
    • ANSTABİL olabilir
  • Oksipito-atlantal dislokasyon
  • Dens kırıkları
    • Tip 2 ve Tip 3 ANSTABİL

  • Herhangi bir nörolojik bulgu, geçici dahi olsa, spinal kord yaralana şüphesini arttırır.
  • Tüm omurganın palpasyonu, yaralanmanın potansiyel yerini belirler.
  • Bulbokavernöz refleks, kremaster refleksi ve anal sfinkterin kasılması gibi korunmuş anogenital refleksler; inkomplet spinal kord lezyonunu gösterir.

Ulusal Acil X-ray Kriterleri
Şu 5 kriterin varlığında, servikal görüntüleme gereksizdir:

1.       Orta hat servikal hassasiyetinin olmaması

2.       Normal bilinç ve dikkat varlığı

3.       İntoksikasyon lehine kanıt olmaması

4.       Fokal nörolojik defisit olmaması

5.       Ağrılı, dikkat dağıtıcı ek yaralanma olmaması


Kanada Servikal Omurga Kuralları
Şu 3 kritere sahip olanlarda görüntülemeye gerek yoktur:
1) Radyografiyi gerektiren yüksek risk faktörleri yok

Yüksek risk faktörleri:

·         > 65 yaş

·         Riskli yaralanma:

–          > 3ft (>0,9m) düşme

–          Aksiyel yüklenme

–          Yüksek hızlı motorlu kaza

–          Üstünden geçme veya araçtan fırlama

–          Motorlu araç veya bisiklet çarpışması

·         Ekstremitelerde parestezi varlığı

2) Hareketin değerlendirilmesine izin veren düşük risk faktörleri var:

Düşük risk faktörleri:

·         Basit arkadan motorlu araç çarpması

·         Hasta acil serviste oturabiliyor

·         Hasta herhangi bir zamanda mobil olabiliyor

·         Geç başlayan boyun ağrısı

·         Servikal omurga orta hat hassasiyeti yok

3) Hasta boynunun aktif olarak döndürebilir:

·         Sağa ve sola 45 derece döndürebilmek


  • > 3,7mm basamaklanma veya >11 derece açılanma; servikal anstabiliteyi gösterir.
  • Normal fleksiyon/ekstansiyon grafisi olan fakat inatçı boyun ağrısı olan hastalar; 3-5 gün içeirisnde uzman kontrolüne gitmek üzere “sert” servikal koller ile takip edilebilir.
  • Bir tane servikal kırığı olanların %10’unda başka bir vertebrada da kırık vardır.
    • Bu nedenle spinal kolon yaralanmalarında tüm vertebral kolonun değerlendirilmesi yapılmalıdır.
  • MRI, nörolojik bulguları olan veya inatçı ağrısı olup direkt grafisi / BT’si normal olan hastalarda endikedir.

Travma Sonrası Torasik ve Lomber Vertebra Görüntüleme Endikasyonları
Mekanizma Ateşli silah

Yüksek enerji

Araçtan fırlayan veya takla atan motorlu araç kazası

3m (10ft)’den düşme

Araba çarpan yaya

FM Orta hat sırt ağrısı

Orta hat fokal hassasiyet

Spinal kord veya sinir kökü hasarı bulguları

İlgili yaralanmalar Servikal fx

Kot fx

Aortik yaralanmalar

İçi boş organ yaralanması


Torasik ve Lomber Vertebra Kırıkları

Minör Yaralanmalar

Majör Yaralanmalar

Transvers proçes fx Kompresyon (köşe) fx
Spinöz proçes fx Burst fx
Pars inter-artikülaris fx Fleksiyona karşı koyma yaralanması (emniyet kemeri)
Fraktür-dislokasyon yaralanması (translasyon)

Yarı Spinal Kord Sendromları

Sendrom

Etiyoloji

Semptomlar

Prognoz

Anterior kord Direkt anterior kord basısı, servikal omurganın fleksiyonu, anterior spinal arterin trombozu Lezyon altında ağrı ve ısı kaybı ile birlikte olan total paralizi, propriyosepsiyon ve vibrasyonun korunması

Kötü

Santral kord Hiperekstansiyon yaralanmaları, spinal korda kan akışının kesilmesi, servikal spinal stenoz Quadriparezi, üst ekstremitelerde alta göre daha fazladır. Üstte fazla olmak üzere kısmi ağrı ve ısı kaybı.

İyi

Brown-Sequard Spinal kordun transvers yarı kesisi, unilateral kord basısı İpsilateral spastik parezi, propriyosepsiyon ve vibrasyon hissi kaybı, kontralateral ağrı ve ısı kaybı

İyi

Kauda-equina Periferal sinir hasarı Alt ekstremitelerde değişken motor ve sensor kaybı, siatik, barsak ve mesane disfonksiyonu ve eyer şeklinde anestezi

İyi


  • Metilprednizolon kullanımı, nörolojik defisiti olan künt spinal kord yaralanması olanlarda bir seçenek olmasına karşın, kar-zarar oranına göre ve NRŞ konsültanı sonrası kullanılmalıdır.
  • Penetran spinal kord yaralanmalı hastalarda metilprednizolon‘un yararı gösterilmiştir.
  • Penetral spinal kord yaralanması olan hastada, ampirik antibiyotik acil serviste başlanmalıdır.

Akut Spinal Kord Yaralanmalarında Metilprednizolon Protokolü:

  • ENDİKASYONLAR:
    • Künt travma
    • Spinal kord’a atfedilebilen nörolojik defisit
    • Tedavi yaralanmanın ilk 8 saatinde başlanabilecek ise.
  • TEDAVİ:
    • Metilprednozolon, 30 mg/kg iv bolus, 15 dk’da.
    • 45 dk ara
    • Metilprednizolon, 5.4 mg/kg/saat, 23 saay boyunca iv inf.

Kaynak: Tintinalli Acil Tıp, Bilinmesi Gerekenler, 2016.

 

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s